Odwrotny DNS (PTR)
Określ hostname na podstawie adresu IP poprzez rekord PTR.
Czym jest rekord PTR?
Rekord PTR (Pointer Record) to odwrotny rekord DNS, który wiąże adres IP z nazwą domeny. Używany do weryfikacji serwerów pocztowych (SPF/DKIM), ochrony przed spamem i diagnostyki sieci.
Odwrotne zapytanie DNS (PTR)
Określ nazwę domeny po adresie IP za pomocą rekordu PTR. Odwrotny DNS służy do uwierzytelniania serwerów pocztowych, diagnostyki i bezpieczeństwa.
Jak korzystać
- Wpisz adres IP dla odwrotnego zapytania DNS
- Kliknij przycisk wyszukiwania rekordu PTR
- Przejrzyj nazwę domeny powiązaną z tym adresem IP
FAQ
Sprawdzenie rekordu PTR: co pokazuje odwrotny DNS
Odwrotne zapytanie DNS (reverse DNS, rDNS) odpowiada na pytanie, jaka nazwa jest przypisana do adresu IP. Odpowiedź jest zapisana w rekordzie PTR. Wpisz adres IPv4 albo nazwę hosta — wtedy narzędzie najpierw ustali jej adres IPv4 z rekordu A i sprawdzi już ten adres. To wygodne przy serwerze pocztowym: wpisujesz mail.example.pl i od razu widzisz, co zwraca strefa odwrotna dla jego IP.
Raport składa się z trzech części:
- Hostname (PTR) — nazwa zwrócona przez zapytanie odwrotne albo informacja, że rekordu brak.
- Zgodność DNS w przód — uzyskana nazwa jest ponownie zamieniana na IPv4 i porównywana z adresem wejściowym.
- Tabela rekordów PTR — nazwa w strefie
in-addr.arpa, wartość i TTL.
Jeśli PTR istnieje, ale DNS w przód się nie zgadza, najczęściej nazwa z PTR nie ma rekordu A albo wskazuje inny adres. Przy kilku rekordach A porównywany jest pierwszy, więc konfiguracje z równoważeniem obciążenia sprawdź ręcznie.
Typowe wyniki i co z nimi zrobić
| Wynik | Przyczyna | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Brak PTR | Właściciel adresu nie utworzył rekordu w strefie odwrotnej | Ustawić rewers w panelu dostawcy lub przez pomoc techniczną |
| PTR jest, DNS w przód się nie zgadza | Nazwa z PTR nie wskazuje z powrotem na ten adres | Dodać lub poprawić rekord A tej nazwy we własnej strefie |
PTR typu static.80.113.0.203.clients.hosting.pl | Domyślna nazwa dostawcy — działa, ale nie jest Twoja | Dla serwera pocztowego zmienić na mail.twoja-domena |
| Kilka rekordów PTR | Jeden adres ma kilka nazw | Zostawić jedną — odbiorcy mogą wziąć dowolną |
| PTR wskazuje obcą domenę | Adres należał wcześniej do innego klienta | Nadpisać PTR własną nazwą |
Jeśli po wpisaniu domeny pojawia się komunikat o niepoprawnym adresie IP, domena nie ma rekordu A — nie ma jeszcze czego sprawdzać.
Gdzie jest zapisany rekord PTR
Rekord PTR nie leży w strefie Twojej domeny, tylko w strefie in-addr.arpa, gdzie oktety adresu zapisuje się w odwrotnej kolejności. Dla 203.0.113.80 nazwa rekordu to 80.113.0.203.in-addr.arpa. Strefa odwrotna należy do właściciela puli adresów — hostingodawcy, chmury lub operatora — dlatego PTR nie dodasz w panelu DNS u rejestratora obok rekordów A i MX, nawet jeśli domena jest Twoja.
Jeśli masz własną pulę adresów z delegowaną strefą odwrotną, wpis w BIND wygląda tak:
$ORIGIN 113.0.203.in-addr.arpa. 80 IN PTR mail.example.pl.
Kropka na końcu nazwy jest obowiązkowa. Dla IPv6 używa się strefy ip6.arpa, w której adres rozpisuje się po pół bajtu; nasze narzędzie sprawdza IPv4.
Odwrotne zapytanie DNS w terminalu
dig -x 203.0.113.80 +short dig -x 203.0.113.80 @1.1.1.1 dig +short A mail.example.pl nslookup 203.0.113.80
Pierwsze polecenie to zwykłe zapytanie odwrotne, drugie omija lokalną pamięć podręczną i pyta publiczny resolver, trzecie sprawdza kierunek w przód. W Windows wystarczy nslookup — wynik PTR jest w linii Name.
Dlaczego serwer pocztowy potrzebuje PTR
Dla strony WWW rekord PTR prawie nie ma znaczenia — przeglądarki i wyszukiwarki go nie sprawdzają. W poczcie jest odwrotnie: serwer odbiorcy widzi tylko adres IP nadawcy i od razu wykonuje zapytanie odwrotne.
- Brak PTR. Wytyczne Google dla nadawców wymagają rekordu PTR dla każdego adresu wysyłającego; poczta z adresów bez niego bywa odrzucana lub trafia do spamu. Wiele serwerów z Postfiksem odrzuca takie połączenia regułą
reject_unknown_reverse_client_hostname. - PTR niezgodny z DNS w przód. Reguła
reject_unknown_client_hostnamewymaga pełnego potwierdzenia, a Gmail wymaga zgodnych rekordów od nadawców masowych. - Szablonowy PTR typu
203-0-113-80.dynamic.operator.plfiltry antyspamowe traktują jak adres domowy lub dynamiczny.
Nazwa, którą serwer przedstawia się w HELO/EHLO, powinna być taka sama jak w PTR. W Postfiksie ustawia się ją parametrem myhostname w main.cf, w Eximie — primary_hostname.
Jak wygląda odrzucenie z powodu PTR
Problem ze strefą odwrotną zwykle zdradza treść zwrotki (bounce). Gmail odpowiada kodem 550-5.7.25 z informacją, że adres IP nadawcy nie ma rekordu PTR. Postfix odbiorcy zwraca 450 4.7.1 Client host rejected: cannot find your reverse hostname. Kod 450 jest tymczasowy, więc Twój serwer ponawia wysyłkę, a wiadomości czekają w kolejce. Jeśli widzisz taki komunikat, sprawdź tutaj adres IP serwera, z którego wychodzi poczta — znajdziesz go w nagłówku Received odebranej wiadomości.
FCrDNS — potwierdzenie w obie strony
Forward-confirmed reverse DNS oznacza zamknięty krąg: IP → PTR → nazwa → A → ten sam IP. Właściciel adresu może wpisać w PTR dowolną nazwę, także cudzą domenę, ale nie utworzy rekordu A w domenie, której nie kontroluje. Dlatego dopiero para „PTR + zgodny rekord A” dowodzi, że adres i domena do siebie należą. Właśnie to pokazuje znacznik zgodności DNS w przód w raporcie.
Jak ustawić rekord PTR u hostingodawcy
| Gdzie jest IP | Jak ustawić PTR |
|---|---|
| OVHcloud | W panelu, w sekcji adresów IP: opcja zmiany rewersu (Reverse DNS). |
| Hetzner | Pole Reverse DNS przy adresie IP serwera. |
| DigitalOcean | PTR pochodzi z nazwy dropletu — zmień ją na pełną nazwę, np. mail.example.pl. |
| AWS EC2 | Tylko Elastic IP: akcja „Update reverse DNS”; rekord A musi już wskazywać ten adres. |
| Hosting współdzielony, operator internetu | Zgłoszenie do pomocy technicznej; adresy dynamiczne zwykle nie dostają własnego PTR. |
Kolejność jest ważna: najpierw rekord A mail.example.pl → IP we własnej strefie, potem PTR u dostawcy, na końcu sprawdzenie obu kierunków. Część paneli nie zapisze PTR, dopóki rekord A nie wskazuje właściwego adresu. Stara wartość może być widoczna do wygaśnięcia TTL podanego w raporcie.
Jeśli poczta wychodzi przez Google Workspace, Microsoft 365 lub usługę mailingową, PTR ich serwerów ustawiają oni sami — po Twojej stronie zostają SPF, DKIM i DMARC. Własny PTR jest potrzebny, gdy pocztę wysyła Twój serwer: VPS z Postfiksem, sklep na serwerze dedykowanym, CRM lub system ERP wysyłający maile bezpośrednio.
Co sprawdzić dalej
Gdy PTR i DNS w przód są poprawne, upewnij się, że adres jest dozwolony w rekordzie SPF i nie figuruje na czarnych listach DNSBL. Rekordy A, MX i TXT domeny pokaże DNS lookup, a publiczny adres, z którego faktycznie wychodzi ruch, — sprawdzenie mojego IP.