Analiza czytelności tekstu

Wskaźniki czytelności: co liczy narzędzie

Wklej tekst lub adres strony, a narzędzie policzy sześć klasycznych wzorów czytelności, podstawowe statystyki, na których się opierają, oraz osobny blok metryk stylu. Wszystkie sześć wzorów korzysta z tych samych trzech składników: średniej długości zdania w słowach, średniej długości słowa w sylabach lub literach i udziału długich słów. Nie oceniają sensu — tylko to, ile wysiłku wymagają zdania i słowa.

Skala Flesch Reading Ease to ta opublikowana przez Flescha: 90–100 bardzo łatwy, 80–89 łatwy, 70–79 dość łatwy, 60–69 standardowy, 50–59 dość trudny, 30–49 trudny, 0–29 bardzo trudny. Wskaźniki poziomu zwykle różnią się o dwie–trzy klasy. Jeśli jeden wzór mocno odstaje, sprawdź, co bierze pod uwagę: dużo długich nazw zawyża SMOG i Fog, dużo krótkich zdań obniża Flesch-Kincaid.

Jak narzędzie liczy

• Zdania kończą się na ., !, ? lub …. Nagłówki i punkty list bez kropki łączą się z następnym zdaniem i je wydłużają. Skróty typu „np.” i liczby dziesiętne typu „3.5” dodają zbędne podziały.
• Sylaby w polskim liczone są z grup samogłosek (a, ą, e, ę, i, o, ó, u, y), więc „nie” to jedna sylaba, ale zbitki jak „nauka” bywają liczone za nisko. W angielskim są szacowane z grup samogłosek z poprawką na nieme e i końcówki -es, -ed. Coleman-Liau i ARI nie używają sylab, więc dobrze nadają się do kontroli.
• Słowa to ciągi liter i cyfr; wyrazy z łącznikiem liczą się jako jedno słowo.

Pod tabelą widać podstawę obliczeń: słowa, zdania, sylaby na słowo. Dla stabilnych wyników używaj co najmniej 100 słów; SMOG potrzebuje około 30 zdań.

Czytelność tekstu po polsku: uczciwie o wzorach

Wszystkie sześć wzorów skalibrowano na tekstach angielskich i anglojęzycznych czytelnikach, a ich współczynniki zakładają długość angielskich słów. Polskie słowa są średnio dłuższe, więc równie zrozumiały tekst dostanie niższy wynik Flescha i wyższą „klasę” niż tekst angielski. Narzędzie liczy wskaźniki także dla polskiego, ale traktuj je jako miarę względną: porównuj dwie wersje tego samego tekstu albo swoje artykuły między sobą, a nie z angielskimi progami typu „60 i więcej”.

Jeśli potrzebujesz oceny skalibrowanej na polszczyźnie, zajrzyj do Jasnopisu — narzędzia do badania zrozumiałości polskich tekstów rozwijanego na Uniwersytecie SWPS. Nasze wskaźniki przydadzą się do szybkiego porównania wersji i do tekstów po angielsku.

Jak poprawić czytelność tekstu

1. Najpierw skracaj najdłuższe zdania. Długość zdania wchodzi do każdego wzoru. Dziel zdania dłuższe niż 25 słów przy „i”, „ale”, „który”, średniku.
2. Wybieraj krótsze słowo. „Użyć” zamiast „dokonać użycia”, „aby” zamiast „w celu”, „około” zamiast „w przybliżeniu”.
3. Usuwaj rzeczowniki odczasownikowe. „Podjąć decyzję” → „zdecydować”, „przeprowadzić analizę” → „przeanalizować”.
4. Kroki i opcje podawaj w liście. Kończ punkt kropką lub nową linią, inaczej cała lista policzy się jako jedno zdanie.
5. Zostaw potrzebne terminy. Specjaliści potrzebują precyzyjnych słów. Obniżaj trudność długością zdań, a nie mglistymi zamiennikami.
6. Zmieniaj rytm. Seria jednakowych krótkich zdań daje dobry wynik, ale czyta się ją nierówno. Przeplataj zdania krótkie i średnie.

Metryki stylu i „sztuczność”

Pod wskaźnikami narzędzie pokazuje metryki analizatora TextHumanize: udział urzędniczych zwrotów, szablonowych łączników („ponadto”, „podsumowując”), powtórzeń, błędów typografii, burstiness (jak bardzo zmienia się długość zdań) i ogólną ocenę sztuczności od 0 do 100. To nie są wzory czytelności. Wskazują cechy tekstu szablonowego lub maszynowego: równą długość zdań, powtarzające się łączniki, urzędniczy styl. Niska czytelność przy wysokiej sztuczności zwykle oznacza długie, jednakowe zdania — zacznij od rytmu.

Dalej sprawdź ton i formalność w analizie tonu, powtórzenia słów w gęstości słów kluczowych, a pisownię i gramatykę w sprawdzaniu gramatyki.